a
Lorem ipsum dolor sit amet, consecte adipi. Suspendisse ultrices hendrerit a vitae vel a sodales. Ac lectus vel risus suscipit sit amet hendrerit a venenatis.
12, Some Streeet, 12550 New York, USA
(+44) 871.075.0336
silverscreen@edge-themes.com
Links
Follow Us

PESMA ILI BREVIJAR MAJSTORA OTRGNUT OD ZABORAVA OMAŽ ŽIVOJINU PAVLOVIĆU (1933-1998-2018)

Muzej Kinoteke, Kosovska 7

Dvadesetogodišnjicu smrti Živojina Pavlovića Festival
autorskog fi lma obeležava projekcijom njegovog šestodelnog
TV-filma Pesma. To je jedinstvena prilika da na bioskopskom
platnu pogledamo ovo manje poznato i spominjano delo
velikog autora, delo koje u sebi sadrži sve ključne odlike
njegovog zrelog rediteljskog prosedea.
Prenoseći u filmski medij motive i radnju prekretničkog
Davičovog romana iz 1952, Pavlović sumira i vlastitu
umetničku poziciju u vremenu neposredno nakon gušenja
crnog talasa u jugoslovenskom fi lmu. Svakako, fi lmska Pesma
je sti šanija i pomirljivija, lišena one subverzivne oštrice
koju poseduju Zaseda i Crveno klasje (dela zbog kojih autor
biva izbačen sa mesta redovnog profesora Akademije za
pozorište, fi lm, radio i televiziju). No ipak, ovaj TV-film, ne
samo po dužini, epskoj širini i sveobuhvatnosti, predstavlja
impresivnu sumu dotadašnje Pavlovićeve filmske poetike.
Obimnu građu Davičovog, katkad pesnički superiornoga
katkad u digresijama rasplinutog, preopširnog poniranja u
virove modernog psihološkog romana – Pavlovićeva Pesma
sažima prepoznatljivim sti lom dugih montažnih kadrova u
jedinstvenu vizuelnu fugu o Beogradu u danima rata i oku-
pacije 1942. (Od nemalog značaja je i svedeno postavljena,
izvrsna gluma Šerbedžije, Dušice Žegarac i Ljube Tadića u
naslovnim ulogama.)
Sve ono što je u Davičovoj Pesmi bespoštedni agon i
„borenje“ – dato kroz dramske sukobe likova, ili kroz zagrc-
nute unutrašnje monologe, bolno samootkrivajuće solilokvi-
je – u Pavlovićevoj režiji preobraženo je u lajtmoti vskom
preplitanju arhivskog i igranog materijala, ili pak u višeglasju
i sudaru svih onih moti va na kojima njegov celuloidni svet
počiva. To je neprekidni metafizički ples Erosa i nagona
smrti, ali i društvena podeljenost ratnog Beograda, oficijel-
nog i onog sa margine; to je sukob revolucionarnih ideala i
životne prakse, ideoloških konstrukta i nepatvorenosti sirove
svakidašnjice. Ali, i kinestezijom posredovana magija vozova
u pokretu, ili hipnoti zam ogledala i zrcalnih površina uopšte;
ili dramski naboj, neravnomernost proti canja vremena u
Pavlovićevom mizankadru – sve je to pohranjeno u ovom
crno-belom, 16-milimetarskom trakom snimljenom TV-fi lmu,
izdeljenom u 6 epizoda.
„Krišom, kao snajper, nek umetnik fi lma uperi objekti v
životu u pupak; nek rafali celuloida izrešetaju telo sa svih
strana: ponovo, na ekranu, vaskrsnuće u svojoj nefalsifi ko-
vanoj raskoši.“ Ovaj, davno izrečeni rediteljski kredo Živojina
Pavlovića, izranja kao na kakvom zaboravljenom monu-
mentalnom platnu, u četvoroipočasovnom tkanju Pesme,
podvučenom pretećom silinom Vagnerove „Valkire“.

Srđan Vučinić

14 Luba Tadić i Dušica Žegarac uTV seriji Pesma